Produkcja filmu szkoleniowego w branży technicznej przebiega w sześciu etapach. Są to: określenie celu materiału, przygotowanie scenariusza, przygotowanie miejsca nagrania, samo nagranie, montaż oraz publikacja. Dobrze przeprowadzony każdy z tych etapów decyduje o tym, czy film faktycznie przekaże wiedzę techniczną, czy tylko będzie ładnie wyglądał.
Poniżej opisuję, jak wygląda każdy etap w praktyce, na przykładzie materiałów, które realizowałem dla szkoły partnerskiej Viessmann.
Dlaczego firmy techniczne wybierają film zamiast tradycyjnego szkolenia
Wiele zagadnień technicznych trudno wyjaśnić samym tekstem czy grafiką. Proces montażu, procedurę serwisową czy działanie urządzenia w praktyce łatwiej pokazać niż opisać. Dlatego coraz więcej producentów, dystrybutorów i centrów szkoleniowych wykorzystuje film jako element swoich platform szkoleniowych i akademii produktowych, zamiast lub obok szkoleń stacjonarnych.
Etap 1: określenie celu filmu szkoleniowego
Każda produkcja zaczyna się od ustalenia, kto jest odbiorcą materiału i jaki poziom wiedzy technicznej już posiada. Film szkoleniowy dla nowych instalatorów wymaga innego tempa i innego poziomu szczegółowości niż materiał dla doświadczonych serwisantów.
Przy scenariuszach rolek dla szkoły partnerskiej Viessmann punktem wyjścia zawsze było pytanie o etap nauki odbiorcy. Tematy dotyczyły na przykład kolektorów słonecznych, czyli stagnacji, glikolu czy naczynia przeponowego, oraz hydrauliki, czyli zaprasowywania miedzi, lutowania czy PEX-u. Niektóre materiały celowały wprost w przygotowanie do egzaminu ELE.10 / ELE.11.
Etap 2: przygotowanie scenariusza
Scenariusz określa kolejność omawianych zagadnień, elementy instalacji do pokazania i momenty wypowiedzi eksperta. Dobry scenariusz techniczny różni się od reklamowego tym, że musi zachować poprawną kolejność czynności. Błąd w scenariuszu montażowym czy serwisowym to bowiem nie tylko problem estetyczny. To realne ryzyko dla widza, który powtórzy tę procedurę w praktyce.
W scenariuszach szkoleniowych, które piszę, stosuję zwykle strukturę hook, napięcie, wezwanie do działania. Zaczynam od krótkiego pytania lub problemu, potem rozwijam temat. Na końcu jasno wskazuję, co widz powinien zrobić dalej, na przykład gdzie zapisać się na pełne szkolenie.
Etap 3: przygotowanie miejsca nagrania
Filmy szkoleniowe w branży technicznej nagrywane są najczęściej w kotłowniach szkoleniowych, halach produkcyjnych, laboratoriach technicznych lub na instalacjach demonstracyjnych. Przed nagraniem trzeba zadbać o dobre oświetlenie urządzenia, czytelność elementów instalacji i ograniczenie hałasu w tle.
Jakość dźwięku ma tu szczególne znaczenie. Badanie Stanford HAI pokazało, że uczestnicy szkoleń z profesjonalnym audio zapamiętują 34% więcej informacji niż przy dźwięku standardowej jakości. Słaby dźwięk zmusza mózg do dodatkowego wysiłku przy samym rozumieniu słów, więc zostaje mniej zasobów na zapamiętanie treści.
Etap 4: nagranie materiału
Podczas nagrania rejestrowane są ujęcia urządzenia, wypowiedzi eksperta oraz dodatkowe przebitki, na przykład zbliżenia elementów instalacji czy praca instalatora. Ułatwiają one późniejszy montaż. Typowy materiał szkoleniowy obejmuje prezentację urządzenia, pokaz montażu krok po kroku i wskazówki dotyczące eksploatacji lub serwisu.
Etap 5: montaż i opracowanie filmu
Na etapie montażu materiał zostaje uporządkowany i uzupełniony o podpisy elementów instalacji oraz grafiki techniczne. W razie potrzeby dochodzą animacje wyjaśniające działanie urządzenia. W filmach szkoleniowych czytelność przekazu jest ważniejsza niż efektowność. Dlatego montaż zawsze podporządkowuję jasnemu przedstawieniu omawianego zagadnienia, nie estetyce samej w sobie.
Etap 6: publikacja i wykorzystanie materiału
Gotowy film szkoleniowy trafia najczęściej do platform szkoleniowych, systemów e-learningowych, materiałów dla partnerów handlowych lub komunikacji w social media. Coraz częściej firmy wykorzystują też fragmenty dłuższych filmów jako krótkie materiały edukacyjne publikowane osobno. Wydłuża to żywotność jednej produkcji.
Najczęstsze błędy w filmach szkoleniowych
Najczęściej powtarzające się błędy to brak scenariusza przed nagraniem, zbyt długi materiał i pominięcie kluczowych elementów instalacji. Dochodzi do tego brak wiedzy technicznej po stronie osoby realizującej film, co ma tu największe znaczenie. Materiał może wyglądać profesjonalnie, ale jeśli realizator nie rozumie procedury, którą nagrywa, łatwo pominie element kluczowy dla widza, nawet nie wiedząc, że to zrobił. Podobny mechanizm opisuję szerzej w artykule o najczęstszych błędach w filmach produktowych.
Zobacz ofertę filmów szkoleniowych →
FAQ
Ile trwa produkcja filmu szkoleniowego?
Proste materiały mogą powstać w kilka dni, bardziej rozbudowane projekty z animacjami i kilkoma etapami montażu wymagają zwykle 1-2 tygodni.
Ile kosztuje film szkoleniowy dla firmy technicznej?
Filmy szkoleniowe wyceniam od 2000 zł netto, w zależności od liczby dni zdjęciowych, złożoności procedury i zakresu grafik technicznych. Pełny cennik znajdziesz w artykule ile kosztuje film dla firmy technicznej.
Gdzie najczęściej wykorzystuje się filmy szkoleniowe?
Najczęściej w platformach e-learningowych, akademiach produktowych, materiałach dla instalatorów oraz szkoleniach wewnętrznych firm.
Czy jeden długi film szkoleniowy to dobre rozwiązanie?
Zwykle lepiej sprawdza się podział na kilka krótszych materiałów, każdy poświęcony jednemu etapowi procedury, niż jeden długi film obejmujący wszystko naraz.
Podsumowanie
Produkcja filmu szkoleniowego w branży technicznej to sześć etapów: określenie celu, scenariusz, przygotowanie miejsca nagrania, nagranie, montaż i publikacja. Dobrze przeprowadzony proces wymaga połączenia znajomości branży i umiejętności produkcji wideo. Sam scenariusz czy sam montaż nie wystarczą, jeśli realizator nie rozumie procedury, którą pokazuje.
Jeśli planujesz materiał szkoleniowy dla swojej firmy, porozmawiajmy o projekcie →.
